چرا فروغ فرخزاد ماندگار شد

شعر فروغ علارغم اینکه شعری بی‌پیرانه و ساده بود، صدق عاطفی بی‌مانندی داشت. اشعار او در کمال سادگی پیچیده و عمیقند و ازاین‌منظر می‌توان او را شاعری سهل‌وممتنع دانست.

چرا فروغ به شهرت رسید؟

کمتر پیش می‌آید که شاعری با انتشار دو کتاب، چنین تاثیر عمیقی بر ادبیات پس‌از خود به جا بگذارد. می‌گوییم دو کتاب، چراکه شعرهای آغازین فروغ باوجوداینکه از اهمیت بالایی برخوردارند، اما برای رساندن شخصی به چنین پایه‌ای از اعتبار، کافی نیستند. چه‌بسا که فروغ با «تولدی دیگر» به‌واقع بار دیگر متولد شد و با انتشار این کتاب جایگاهش را در ادبیات فارسی تثبیت کرد.

«اسیر»، «دیوار» و «عصیان»، سه دفتر آغازین فروغ بودند. اشعار همین کتاب‌ها نیز به‌خوبی نشان می‌دهند که او شاعری معمولی نبود. اسیر را در سنین نوجوانی منتشر کرد. این کتاب با همه اهمیتی که در تاریخ معاصر ادبیات فارسی دارد، اما ازحیث مسائل فنی، چندان حرفی برای گفتن نداشت. بااین‌وجود، عاطفه و نگاه ویژه‌ای که فروغ داشت باعث شد تا در طول سالیان، اسیر نیز در کنار دیگر آثار او از اعتبار بالایی برخوردار باشد.

در ادامه با انتشار کتابی دیگر با نام دیوار، جایگاه فروغ به‌عنوان شاعری خوش‌ذوق تثبیت شد. فروغ در دیوار نیز با همان لحن تهاجمی و بی‌پروا ظاهر شد. این اولین بار بود که زنی در اشعارش این میزان از بی‌پروایی را تجربه می‌کرد. علارغم اینکه مختصات فنی شعر فروغ در این روزگار از عُرف اشعار زمانه‌اش پیشتر نمی‌رفت، اما نگاه او و نوع ابراز خود در این اشعار، بی‌نظیر بودند.  

عصیان، سومین دفتری بود که فروغ منتشر کرد. او در این کتاب نیز مسیری را در پیش گرفت که در دیوار و اسیر در پیش گرفته بود. بااین‌حال، رفته‌رفته می‌شد بلوغ ادبی را در اشعار او دید. این بلوغ با انتشار دفتر «تولدی دیگر» به‌ناگاه به چشم آمد و مسیر فروغ را برای همیشه تغییر داد.

تولدی دیگر، دفتری بود که فروغ را به جایگاهی که او دارد رساند. او در این دفتر نیز همان لحن صریح، و درعین‌حال بی‌پروا را حفظ کرد. بااین‌حال، تفاوتی که وجود داشت در مختصات فنی اشعار فروغ در این مجموعه بود. حالا فروغ با بلوغی که ازنظر ادبی پیدا کرده بود، مسائلی را بیان می‌کرد که همیشه دغدغه‌شان را داشت. او همچنان همان شاعر بی‌پروا بود، با این تفاوت که این بار مفاهیم را با زبردستی خیره کننده‌ای در لحافی از فرم و تکنیک شاعرانه پنهان می‌ساخت. اگر در سه دفتر اول، این محتوای اشعار فروغ بود که خودنمایی می‌کرد، حالا با تولدی دیگر، فروغ بدل به شاعری شده بود که علاوه‌بر محتوای اشعارش، به‌سبب فرم بی‌مانند آن‌ها نیز قابل ستایش بود.

فرخزاد، این مسیر را با انتشار دفتر «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» ادامه داد. باوجوداینکه این کتاب ازنظر تعداد اشعار، جمع‌وجورترین اثر فروغ به شمار می‌رود، اما ازمناظری گوی سبقت را از تولدی دیگر نیز ربوده است. فروغ در این دفتر به چنان بلوغی رسید که معادل آن را در کمتر شاعری می‌توان دید. ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد، آخرین دفتر فروغ، و ازمنظری برترین شاهکار او بود.

عمر کوتاه فروغ باعث شد که او فرصت کافی برای ادامه روند رو به صعودش را نداشته باشد. بااین‌حال، فروغ برای ماندن در تاریخ ادبیات فارسی به چیزی بیشتر از آنچه ارائه داده بود نداشت. فروغ، تنهاوتنها 117 قطعه شعر منتشر کرد. باوجوداین، نام او در تاریخ ادبیات فارسی برای همیشه، و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاعران تاریخ ایران ماندگار شده است.

فروغ فرخزاد در تاریخ 8 دی 1313 در تهران متولد شد و در 24 بهمن 1345 براثر تصادف رانندگی از دنیا رفت.