کشف تکان‌دهنده: قدیمی‌ترین شواهد «زامبی‌سازی» در حشرات+تصویر

به گزارش پارسینه به نقل از daily galaxy، در دل کهربای باستانی، این فسیل حشره در نگاه اول چیزی جز یادگاری از جهانی فراموش‌شده به نظر نمی‌رسید. اما درون این پیکر شکننده، یک شگفتی هولناک پنهان شده بود؛ کشفی که دانشمندان را هم مجذوب کرد و هم مضطرب.

 

یک مورچه و یک مگس فسیل‌شده که در کهربای ۹۹ میلیون ساله حفظ شده‌اند، یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده از قارچ‌های انگلی را آشکار کرده‌اند که کنترل بدن میزبان را به دست می‌گیرند. رشدهای قارچی که از سر و بدن این حشرات بیرون زده‌اند، همان رفتارهای ترسناک قارچ‌های «مورچه‌زومبی» امروزی را نشان می‌دهند و نشان می‌دهند که این الگوها به دوره کرتاسه بازمی‌گردد.

این کشف شواهد مستقیمی ارائه می‌دهد که قارچ‌های جنس Ophiocordyceps تقریباً ۱۰۰ میلیون سال پیش نیز حشرات را آلوده و نابود می‌کرده‌اند، رفتار آن‌ها را تغییر می‌دادند و سپس از بدنشان برای تولیدمثل استفاده می‌کردند. این فسیل‌های نادر با روش‌های میکروسکوپی و تصویربرداری سه‌بعدی بررسی شدند و به پژوهشگران امکان داد تا دو گونه جدید قارچ را که پیش‌تر ناشناخته بودند، شناسایی و توصیف کنند.

 

قارچ‌هایی که میزبان خود را کنترل می‌کنند  

این فسیل‌ها در رسوبات کهربای شمال میانمار کشف شدند؛ منطقه‌ای که در سال‌های اخیر نمونه‌های استثنایی زیادی از آن به دست آمده است. این مطالعه که در نشریه Proceedings of the Royal Society B منتشر شده، به رهبری یوهوئی ژوانگ، پژوهشگر دیرینه‌شناسی در دانشگاه یون‌نان انجام شد.

او این فسیل‌ها را «بسیار نادر، دست‌کم در میان ده‌ها هزار نمونه کهربا که دیده‌ایم» توصیف کرد و افزود که تنها تعداد کمی از آن‌ها رابطه همزیستی میان قارچ و حشره را حفظ کرده‌اند.

 

دو حشره، دو انگل  

مگس و مورچه فسیل‌شده هرکدام به‌وسیله گونه‌ای متفاوت از قارچ تازه‌ شناسایی‌شده آلوده شده بودند. در مگس، انگل Paleoophiocordyceps ironomyiae از سر حشره بیرون زده بود. در مورچه نیز قارچ Paleoophiocordyceps gerontoformicae الگوی مشابهی نشان می‌داد. این ساختارها در واقع اندام‌های باردهی قارچ هستند که پس از مرگ میزبان برای پراکندن اسپورها استفاده می‌شوند.

 

به گفته کنراد لاباندیرا، دانشمند موزه تاریخ طبیعی اسمیتسونیان که در این پژوهش مشارکت نداشت، این قارچ‌های باستانی احتمالاً به همان شیوه‌ای میزبان خود را آلوده می‌کردند که نمونه‌های امروزی انجام می‌دهند.  

او می‌گوید: «به نظر می‌رسد مورچه‌ها، به دلایلی، از همان ابتدا هدف فرآیند زامبی‌سازی بوده‌اند و امروز نیز اصلی‌ترین میزبان این قارچ‌های انگلی هستند.»

 

یک رابطه پیچیده و باستانی  

دانشمندان معتقدند این نوع انگل‌گری نقش مهمی در اکوسیستم‌های ماقبل تاریخ داشته است. ژوآئو آراژو، یکی از نویسندگان مطالعه، می‌گوید این قارچ‌های فسیل‌شده احتمالاً خویشاوندان باستانی قارچ‌های مورچه‌زومبی امروزی هستند. او همچنین تأکید می‌کند که یافتن فسیل‌هایی از این قارچ‌های حشره‌کش بسیار نادر است و همین موضوع ارزش این کشف را دوچندان می‌کند.

 

به لطف نحوه حفظ شدن حشرات در کهربا، پژوهشگران توانستند نگاهی کم‌نظیر به لحظه‌ای بیندازند که قارچ در حال تسلط بر بدن میزبان بوده است. تیم ژوانگ پیشنهاد می‌کند که این حشرات احتمالاً درست پیش از گرفتار شدن در رزین چسبناک درخت، آلوده و کشته شده‌اند و کهربا دقیقاً لحظه آغاز رشد قارچ از بدن آن‌ها را ثبت کرده است.