صندوق های بورسی چقدر سود سالانه می‌دهند؟

در سال‌های اخیر (منتهی به ۱۴۰۴)، ابزارهای نوین مالی مانند صندوق درآمد ثابت برای افراد محتاط و صندوق اهرمی برای معامله‌گران جسور، ادبیات سرمایه‌گذاری را تغییر داده‌اند. اگر به دنبال بهینه‌سازی پرتفوی خود هستید و می‌خواهید بدانید بازدهی واقعی این ابزارها چقدر است، این مطلب نقشه راه شماست.

متوسط سود سالانه صندوق‌های درآمد ثابت

صندوق‌های درآمد ثابت (Fixed Income Funds) به‌عنوان امن‌ترین پناهگاه سرمایه در بورس شناخته می‌شوند. این صندوق‌ها بخش عمده دارایی خود را در سپرده‌های بانکی و اوراق مشارکت دولتی سرمایه‌گذاری می‌کنند و به همین دلیل، ریسک آن‌ها تقریباً صفر است.

در شرایط فعلی اقتصاد ایران، متوسط بازدهی این صندوق‌ها بالاتر از نرخ مصوب سود بانکی است. دلیل این امر، قدرت چانه‌زنی مدیران صندوق‌ها با بانک‌ها و مدیریت حرفه‌ای اوراق بدهی است. بر اساس آمارهای اخیر، بازدهی موثر سالانه صندوق‌های درآمد ثابت برتر، در بازه 31 تا 38 درصد نوسان دارد.

نکته جذاب در مورد این صندوق‌ها، محاسبه سود به صورت روزشمار و بدون نرخ شکست است. یعنی اگر شما امروز سرمایه‌گذاری کنید و ۱۰ روز دیگر پول خود را برداشت نمایید، سود همان ۱۰ روز را دریافت خواهید کرد؛ ویژگی‌ای که آن‌ها را به رقیبی جدی برای حساب‌های بانکی تبدیل کرده است.

بازدهی سالانه صندوق‌های سهامی

اگر افق سرمایه‌گذاری بلندمدت دارید و نوسانات کوتاه‌مدت بازار شما را نگران نمی‌کند، صندوق‌های سهامی (Equity Funds) گزینه‌ای ایده‌آل برای حفظ قدرت خرید در برابر تورم هستند. این صندوق‌ها حداقل ۷۰ درصد از دارایی خود را در سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند.

بازدهی صندوق‌های سهامی وابستگی مستقیمی به شاخص کل بورس دارد، اما هنر مدیران صندوق در این است که در دوران رونق، سودی فراتر از شاخص (آلفا) بسازند و در دوران رکود، زیان کمتری را متحمل شوند. بررسی عملکرد صندوق‌های سهامی برتر در یک بازه یک‌ساله منتهی به ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که بازدهی این صندوق‌ها می‌تواند از ۳۰ تا بیش از ۵۰ درصد متغیر باشد. البته باید توجه داشت که در سال‌های اصلاح بازار، این عدد می‌تواند کمتر باشد، اما در بازه‌های ۵ ساله، صندوق‌های سهامی تقریباً همیشه تورم و بازارهای موازی را شکست داده‌اند.

بررسی صندوق‌های طلا

طلا همواره به‌عنوان لنگر تورمی در اقتصاد ایران عمل کرده است. صندوق‌های طلا (Gold Funds) که بر پایه گواهی سکه و شمش طلا فعالیت می‌کنند، بازدهی تقریباً مشابهی با سکه فیزیکی دارند، اما با امنیت بیشتر و کارمزد کمتر.

سود صندوق طلا مستقیماً از دو فاکتور قیمت انس جهانی طلا و قیمت دلار در بازار آزاد تاثیر می‌پذیرد. در دوره‌هایی که جهش‌های ارزی رخ می‌دهد، این صندوق‌ها پیشتاز سوددهی هستند. طبق داده‌های آماری اخیر، برخی از صندوق‌های طلا در یک سال گذشته بازدهی‌های شگفت‌انگیزی ثبت کرده‌اند که در مواردی حتی فراتر از ۸۰ تا ۱۰۰ درصد بوده است (بسته به نوسانات شدید ارزی در مقاطع خاص). این ابزار برای کسانی که می‌خواهند ارزش پول خود را در برابر نوسانات دلار بیمه کنند، بسیار کارآمد است.

مقایسه درآمد ثابت با بانک

بسیاری از افراد همچنان پول خود را در سپرده‌های بلندمدت بانکی پارک می‌کنند، غافل از اینکه صندوق‌های درآمد ثابت مزایای بسیار بیشتری ارائه می‌دهند. بیایید این دو را مقایسه کنیم:

1. نرخ سود: سود بانکی معمولاً ثابت و دستوری است (مثلاً ۲۰.۵ یا ۲۲.۵ درصد)، اما صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل بهره‌مندی از سود مرکب و اوراق با درآمد بالاتر، معمولاً 10 الی 15 درصد سود موثر بیشتری نصیب سرمایه‌گذار می‌کنند.

2. نقدشوندگی: برداشت پول از سپرده بلندمدت بانکی زودتر از موعد، شامل جریمه (نرخ شکست) می‌شود و سود شما را به شدت کاهش می‌دهد. در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت هیچ جریمه‌ای بابت برداشت زودهنگام ندارند و نقدشوندگی آن‌ها بسیار بالاست.

3. تواتر پرداخت: برخی صندوق‌ها سود ماهانه واریز می‌کنند و برخی دیگر سود را در قیمت واحدها (NAV) لحاظ می‌کنند که باعث بهره‌مندی از سود مرکب می‌شود، در حالی که بانک صرفاً سود خطی پرداخت می‌کند.

سود سالانه صندوق اهرمی

صندوق‌های اهرمی (Leveraged Funds) ابزاری نوین و جذاب برای معامله‌گران حرفه‌ای هستند. این صندوق‌ها همان‌طور که از نامشان پیداست، از مکانیسم اهرم برای چند برابر کردن سود استفاده می‌کنند.

ساختار صندوق اهرمی به‌گونه‌ای است که واحدهای ممتاز (که معمولاً ریسک‌گریز هستند) به واحدهای عادی (ریسک‌پذیر) پول قرض می‌دهند. اگر بازار صعودی باشد، دارندگان واحدهای عادی سودی بسیار فراتر از شاخص کل کسب می‌کنند. برای مثال، اگر بورس ۳۰ درصد رشد کند، یک صندوق اهرمی ممکن است ۶۰ تا ۷۰ درصد سود بسازد.

اما باید هوشیار باشید؛ این شمشیر دو لبه است. در بازارهای نزولی، زیان شما نیز اهرم‌دار خواهد بود. بنابراین، سود سالانه این صندوق‌ها می‌تواند بسیار بالا و اغواکننده باشد، اما ورود به آن‌ها نیازمند زمان‌سنجی دقیق و تحلیل تکنیکال و فاندامنتال قوی است.

جمع‌بندی مطلب

انتخاب صندوق مناسب بیش از آنکه به "بیشترین سود" وابسته باشد، به "شخصیت مالی" شما بستگی دارد. اگر آرامش اولویت شماست، صندوق‌های درآمد ثابت با بازدهی حدود 31 تا 38 درصد، گزینه‌ای امن و برتر از بانک هستند. اگر به دنبال حفظ ارزش پول در برابر طوفان‌های ارزی هستید، صندوق‌های طلا بهترین سپر دفاعی‌اند. برای خلق ثروت در بلندمدت، صندوق‌های سهامی و برای نوسان‌گیری‌های هیجان‌انگیز، صندوق‌های اهرمی پیشنهاد می‌شوند.

یک استراتژی هوشمندانه، تشکیل پرتفویی ترکیبی است؛ مثلاً ۵۰ درصد در درآمد ثابت (برای امنیت)، ۳۰ درصد در طلا و سهام (برای رشد) و ۲۰ درصد در اهرمی (برای شتاب‌دهی به سود). با این روش، هم از اصل سرمایه محافظت می‌کنید و هم از فرصت‌های طلایی بازار جا نمی‌مانید.

سوالات متداول

۱. آیا سود صندوق‌های درآمد ثابت تضمین شده است؟

از نظر قانونی کلمه "تضمین" برای اکثر صندوق‌ها استفاده نمی‌شود، اما با توجه به اینکه دارایی آن‌ها اوراق دولتی و سپرده بانکی است، ریسک سوخت شدن سرمایه نزدیک به صفر است و عملاً سودی هموار و مطمئن دارند.

۲. تفاوت اصلی صندوق اهرمی با صندوق سهامی معمولی چیست؟

تفاوت در ضریب سود و زیان است. صندوق اهرمی در روزهای مثبت بازار، معمولاً ۲ تا ۲.۵ برابر بیشتر از صندوق سهامی معمولی سود می‌دهد، اما در روزهای منفی نیز زیان بیشتری را متوجه اصل سرمایه سرمایه‌گذار می‌کند.

۳. بهترین زمان برای خرید صندوق‌های طلا چه زمانی است؟

بهترین زمان، زمانی است که بازار ارز و طلا در ثبات نسبی یا اصلاح قیمت قرار دارد. خرید پله‌ای در روزهای منفی بازار، استراتژی بهتری نسبت به خرید هیجانی در اوج قیمت‌هاست.